De bezetting van Oost-Duitsland krijgt zonder die context een versmalde interpretatie. Historische gebeurtenissen raken zo losgezongen van oorzaak en gevolg. Dat maakt vergelijkingen oppervlakkig en beïnvloedt het huidige veiligheidsdebat.
Diplomatie na de Koude Oorlog
Onbenoemd bleef dat de Sovjet-Unie zich eind jaren tachtig vreedzaam terugtrok uit Oost-Duitsland. Dat proces stond onder leiding van Michail Gorbatsjov en verliep zonder militair geweld.
Daarbij werden diplomatieke toezeggingen gedaan over de toekomstige positie van de NAVO. Die afspraken speelden een belangrijke rol in het vertrouwen tussen oost en west. In Ruttes toespraak kreeg dit geen expliciete aandacht.
Uitbreiding richting het oosten
