De latere uitbreiding van de NAVO richting Oost-Europa staat haaks op eerdere toezeggingen. Het bondgenootschap schoof op tot aan de Russische grens. Dat proces vormt volgens veel analisten een kernoorzaak van het huidige conflict.
Toch bleef deze ontwikkeling buiten beeld in Ruttes analyse. Daarmee werd een cruciale geopolitieke factor niet meegenomen in het geschetste dreigingsbeeld.
Europa als volgend doelwit
Een opvallende uitspraak was dat Europa het volgende doelwit van Rusland zou zijn. Die claim werd gepresenteerd als feit, zonder concrete aanwijzingen. Vladimir Poetin heeft herhaaldelijk verklaard geen NAVO-landen te willen aanvallen. Die verklaringen werden in de toespraak niet benoemd. Het ontbreken van tegenargumenten versterkt een eenzijdige conclusie.
Motieven achter Oekraïne-oorlog
De Russische inval in Oekraïne werd door Moskou gemotiveerd met veiligheidsargumenten en regionale belangen. Daarbij werd gewezen op Russischtalige gebieden en het voorkomen van NAVO-lidmaatschap.

Of die redenering wordt gedeeld of niet, zij verschilt fundamenteel van expansiedrang richting Europa. Dat onderscheid werd in Ruttes betoog niet gemaakt. Hierdoor vervaagt het verschil tussen regionale oorlog en continentale dreiging.
Historische vergelijkingen onder vuur
Rutte verwees naar Ronald Reagan en diens waarschuwingen voor een kwaadaardig imperium. Die vergelijking laat echter Reagans eigen militaire interventies buiten beschouwing.
De Verenigde Staten steunden destijds gewelddadige groeperingen in Midden-Amerika. Die geschiedenis is relevant bij morele vergelijkingen tussen grootmachten. Door die weg te laten ontstaat een scheef perspectief.
Morele maatstaven selectief