Hieronder staan acht veelgebruikte medicijnen waarvan bekend is dat ze mogelijk de nierfunctie beïnvloeden, gebaseerd op medisch onderzoek en richtlijnen van gerenommeerde organisaties.
- NSAID’s (ibuprofen, naproxen en soortgelijke pijnstillers)
Deze veelgebruikte medicijnen kunnen schadelijk zijn voor de nieren. Ze werken door stoffen te blokkeren die de bloedvaten in de nieren openhouden. Langdurig of frequent gebruik – vooral bij uitdroging – kan de bloedtoevoer verminderen en acute schade veroorzaken. Veel mensen voelen zich uitgeput en hebben pijn zonder dat dit verband houdt met hun dagelijkse ibuprofengebruik. - Protonpompremmers (omeprazol, esomeprazol)
zijn populair bij chronisch brandend maagzuur, maar deze veelgebruikte medicijnen kunnen de nieren beschadigen. Langdurig gebruik van deze medicijnen is in verband gebracht met een verhoogd risico op zowel acute als chronische nierproblemen. Het risico neemt geleidelijk toe over maanden of jaren, waardoor gebruikers verrast worden wanneer routinematige bloedonderzoeken veranderingen laten zien. - Bepaalde antibiotica (aminoglycosiden, vancomycine)
zijn krachtige middelen tegen infecties, maar deze veelgebruikte medicijnen kunnen de nieren beschadigen. Ze kunnen de nierbuisjes direct aantasten als de concentratie te hoog wordt. Ziekenhuispatiënten worden vaak nauwlettend in de gaten gehouden, maar medicijnen die thuis worden ingenomen, vallen buiten dit vangnet. - ACE-remmers en ARB’s (lisinopril, losartan, enz.)
Hoewel deze bloeddrukverlagende medicijnen in veel gevallen de nieren beschermen, kunnen ze soms een tijdelijke daling van de filtratiesnelheid veroorzaken, vooral in combinatie met uitdroging of diuretica. De plotselinge vermoeidheid of duizeligheid kan alarmerend aanvoelen als er geen adequate begeleiding is. - Beeldvormende contrastmiddelen
die worden gebruikt bij CT-scans en angiografieën, kunnen schadelijk zijn voor de nieren doordat ze bloedvaten vernauwen of het nierweefsel direct belasten. Patiënten voelen zich vaak angstig voor scans en onvoldoende hydratatie verhoogt het risico aanzienlijk. - Diuretica (zoals furosemide, ook wel plaspillen genoemd)
helpen overtollig vocht af te voeren, maar kunnen tot uitdroging leiden als ze niet in de juiste balans worden gebruikt, waardoor de bloedtoevoer naar de nieren afneemt. Veel mensen merken aanhoudende vermoeidheid of spierkrampen op voordat ze beseffen dat hun diureticum een deel van het probleem is. - Bepaalde antivirale en chemotherapeutische geneesmiddelen.
Sommige behandelingen voor ernstige virusinfecties of kanker omvatten veelvoorkomende medicijnen die de nieren kunnen beschadigen door directe toxiciteit of ophoping. Nauwlettende medische begeleiding is standaard, maar bijwerkingen kunnen patiënten nog steeds onverwacht treffen. - Lithium (stemmingsstabilisator)
- Langdurig gebruik bij bipolaire stoornis vereist regelmatige bloedonderzoeken, omdat dit veelvoorkomende medicijn, dat schadelijk kan zijn voor de nieren, geleidelijk het concentratievermogen en het algehele functioneren kan beïnvloeden.
