‘Lily, ik heb het tegen jou.’ Haar schoonmoeder verhief haar stem. ‘Hoe laat komt het geld aan?’
‘Het zou voor de lunch overgemaakt moeten zijn,’ antwoordde Lily ontwijkend.
‘Wat was je van plan te kopen, Gloria?’ vroeg Lily, met een neutrale gezichtsuitdrukking.
Haar schoonmoeder tuitte haar lippen.
“Trouwens, ik geef het niet allemaal aan mezelf uit. Ik heb een nieuw shirt voor Alex uitgezocht en we hebben boodschappen nodig voor de week.”
Lily knikte, terwijl ze probeerde haar irritatie te verbergen. Een nieuw shirt voor Alex was natuurlijk prima. Maar om de een of andere reden zat er bij die familieaankopen nooit iets voor haarzelf.
‘Geef me de kaart.’ Haar schoonmoeder stak haar hand uit.
‘Het zit in mijn tas op mijn werk,’ loog Lily. ‘Ik ben vergeten het gisteren mee te nemen.’
Gloria kneep haar ogen samen.
“Je verbergt iets. Nou ja, geef het dan vanavond aan Alex. Hij geeft het aan mij door.”
De hele dag op haar werk was Lily gespannen. Ze wist dat tijdens de lunchpauze het reguliere salaris op haar oude kaart zou worden gestort, terwijl de loonsverhoging en bonus op de nieuwe kaart zouden worden bijgeschreven – een kaart waar niemand iets van wist.
Ze zette haar telefoon uit om de onvermijdelijke boze telefoontjes te vermijden die zouden volgen als Gloria erachter zou komen dat de oude kaart geblokkeerd was.
‘s Avonds, op weg naar huis, voelde Lily een mengeling van angst en een vreemd, bedwelmend gevoel van vrijheid. Wat er ook zou gebeuren, een deel van haar geld was nu helemaal van haar.
Voor het eerst in lange tijd kon ze zelf bepalen hoe ze haar tijd wilde besteden.
Bij de ingang haalde ze diep adem en drukte op de intercomknop. Een nieuw hoofdstuk in haar leven was begonnen.
De vraag was: waar zou het toe leiden?
Gloria liep met een weloverwogen kalmte, die ze in de loop der jaren had ontwikkeld, naar de geldautomaat. Deze vrijdagse bezoekjes waren voor haar een soort heilig ritueel. Trots liep ze over de marmeren vloer van de bank, met het gevoel een belangrijk persoon te zijn.
De medewerkers achter de balie herkenden haar al van gezicht.
“Goedemiddag, lieverd.”
Gloria knikte naar de jonge bankmedewerker.
Het is nogal druk vandaag, hè?
‘Vrijdag, betaaldag.’ Het meisje glimlachte. ‘Wilt u hulp bij de transacties?’
“Ik kan mezelf redden. Het is niet de eerste keer.”
De schoonmoeder wuifde haar weg en liep naar een gratis geldautomaat. Ze haalde de versleten kaart met Lily’s naam uit haar portemonnee, veegde hem voorzichtig schoon met de rand van haar sjaal en stopte hem in de automaat.
Ze voerde de pincode in – de geboortedatum van haar zoon, makkelijk te onthouden – en drukte vol vertrouwen op de knop om geld op te nemen.
Op het scherm werd het beschikbare saldo weergegeven.
Gloria fronste haar wenkbrauwen. Er klopte iets niet. Het bedrag was te laag: slechts het reguliere salaris van haar schoondochter, zonder bonussen.
Misschien is het nog niet helemaal overgemaakt, dacht ze, en ze ververste het scherm voor de zekerheid. Het bedrag veranderde niet.
Na enige aarzeling voerde ze toch het gebruikelijke opnamebedrag in, bijna al het geld, waardoor Lily slechts tweeduizend euro overhield voor zakgeld. Ze drukte op de bevestigingsknop en het scherm van de geldautomaat knipperde rood.
Transactie geweigerd.
Kaart geblokkeerd.
Gloria knipperde met haar ogen, las het bericht opnieuw en probeerde het nogmaals. Weer een rood bericht.
‘Wat voor onzin is dit?’ riep ze uit, waarmee ze de aandacht van de omstanders trok.
Een assistent kwam onmiddellijk naar haar toe.
Heeft u problemen met uw kaart? Kan ik u helpen?
‘De kaart is geblokkeerd,’ riep Gloria verontwaardigd uit. ‘Waarom?’
‘Laten we het controleren,’ zei het meisje, terwijl ze de kaart pakte en hem scande op haar terminal.
“Ja, de kaart is inderdaad geblokkeerd. Er staat hier dat dit op verzoek van de klant is gebeurd.”
“De kaarthouder heeft de transactie zelf geblokkeerd.”
‘Wat? Zichzelf?’ Gloria voelde haar bloed koken. ‘Dat kan niet waar zijn.’
Toen drong het tot haar door. Lily – haar stille, altijd gehoorzame schoondochter – had iets gepland.
Geen wonder dat ze vanmorgen mompelde dat de kaart in haar werktas zat. Geen wonder dat ze de laatste tijd vaak overwerkt en iets verborgen houdt.
Met een vastberaden beweging griste Gloria de kaart uit de handen van de assistente en greep haar telefoon. Haar handen trilden lichtjes van woede toen ze het nummer van haar zoon intoetste.
‘Alex!’ riep ze zodra hij antwoordde. ‘Weet je wat je vrouw heeft gedaan?’
Lily wiegde Cheryl zachtjes en zong een slaapliedje. De baby was onrustig door het doorkomen van tandjes en was de hele dag al huilerig geweest. Eindelijk begon haar dochter in slaap te vallen en Lily legde haar voorzichtig in de wieg.
De voordeur vloog open.
Lily schrok en deinsde achteruit. Cheryl werd wakker en begon te huilen.
« Lelie! »
Alex’ stem galmde door de kamer. Te oordelen naar het gestamp, stormde hij als een woedende stier door de gang. Lily pakte haar dochter op en verliet de kinderkamer.
‘Stil. Je hebt de baby wakker gemaakt.’ Ze probeerde haar man tot rede te brengen.
Alex stond midden in de woonkamer, zwaar ademend. Zijn gezicht was rood van woede.
‘Wat heb je met de kaart gedaan?’ riep hij, terwijl hij de huilende baby negeerde. ‘Mama belde net.’
“Ze kon je salaris niet opnemen.”
Lily drukte Cheryl tegen haar borst, in een poging zowel de baby als haar eigen bonzende hart te kalmeren. Ze wist dat dit moment zou komen, maar ze was nog steeds niet voorbereid op zo’n reactie.
‘Ik heb een loonsverhoging gekregen,’ zei ze kalm. ‘En ik heb een nieuwe kaart.’
Alex staarde haar aan alsof ze net had aangekondigd dat ze een buitenaards wezen was.
‘Een loonsverhoging? Welke loonsverhoging?’
“Ik ben benoemd tot key accountmanager. Ik verdien nu dertig procent meer.”
Alex stond even verstijfd, terwijl hij de informatie verwerkte. Daarna kneep hij zijn ogen samen.
“En jij hebt gezwegen. Je hebt het expres verborgen gehouden.”
‘Ik wilde het een verrassing laten zijn,’ loog Lily, terwijl ze Cheryl wiegde, die langzaam tot rust kwam. ‘Ik wilde ons allemaal blij maken.’
‘Wat een verrassing.’ Alex deed een stap naar haar toe. ‘Waarom kon mama het geld dan niet opnemen? Waarom is de kaart geblokkeerd?’
‘Ik heb een nieuwe,’ herhaalde Lily. ‘De oude werkt niet meer.’
‘Waar is de nieuwe kaart?’ vroeg Alex. ‘Geef hem hier.’
“Mama maakt zich al klaar om te gaan winkelen. Haar vriendinnen wachten al.”
Lily legde de inmiddels slapende Cheryl terug in de wieg en sloot de deur van de kinderkamer stevig. Daarna draaide ze zich naar haar man.
“Ik heb een nieuwe kaart en die ga ik je niet geven.”
Alex staarde haar aan alsof ze plotseling een vreemde taal was gaan spreken.
‘Wat bedoel je met dat je het niet gaat geven? Ben je helemaal gek geworden?’
“Zo hebben we het altijd gedaan. Moeder verdeelde je salaris altijd over de behoeften van het gezin.”
‘Voor de behoeften van het gezin,’ herhaalde Lily zachtjes.
“Alex, laten we eerlijk zijn. Jouw moeder geeft mijn geld aan zichzelf uit.”
« Nieuwe crème, etentjes met haar vriendinnen, kleren – dat is allemaal voor haar, niet voor ons. »
“Ik draag afgedragen kleding en kan mezelf zelfs geen nieuwe schoenen kopen, omdat ik nooit geld overhoud.”
‘Mama zorgt voor ons,’ wierp Alex tegen.
‘Zij kookt, maakt schoon, en ik ook,’ onderbrak Lily.
“Ik werk fulltime, kook, maak schoon en zorg voor het kind. Maar op de een of andere manier wordt mijn salaris als gezinsinkomen beschouwd, terwijl jouw inkomsten gewoon van jou zijn.”
“Je houdt nooit bij waaraan je je geld uitgeeft.”
Alex’ gezicht werd nog roder.
“Ik ben een man. Ik zorg voor het gezin.”
‘Nee, Alex.’ Lily voelde een vreemde kalmte. ‘Ik zorg voor het gezin. Mijn salaris is hoger dan dat van jou.’
“Met mijn geld betalen we de huur, de boodschappen en de kleding.”
“En je geld? Ik heb geen idee waar je het aan uitgeeft.”
“Dat is lef.”
Alex barstte in tranen uit en sprong vlak naast haar.
‘Je bent je plaats vergeten, Lily. Geef me de kaart meteen.’
« Nee. »
Dit simpele antwoord leek hen beiden te choqueren. Lily zelf had niet verwacht zo standvastig tegen haar man te kunnen zijn. Er was iets in haar veranderd in de afgelopen zes maanden van strijd voor een loonsverhoging. Ze was niet langer de stille, onderdanige vrouw die gehoorzaam haar salaris aan haar schoonmoeder overhandigde.
Alex was geen verzet gewend. Zijn gezicht vertrok van woede.
Hij greep Lily bij haar haar en trok er hard aan.
‘Waar is de kaart?’ gromde hij.
Een stekende pijn schoot door haar hoofd, maar Lily schreeuwde niet. Ze rukte zich stilletjes los uit zijn greep en liet een paar haren in zijn hand achter.
‘Durf me niet aan te raken,’ siste ze door haar tanden. ‘Nooit meer.’
Haar stem was zo koud en vastberaden dat Alex even verstijfde. Lily maakte van zijn aarzeling gebruik, ging snel naar de badkamer en deed de deur op slot.
Haar hart bonkte als een gek.
Wat had ze gedaan? Wat zou er nu gebeuren?
Buiten de deur bonkte Alex met zijn vuisten op de muur en schreeuwde: « Kom onmiddellijk naar buiten. Je geeft me de kaart toch wel. Mama wacht. »
Lily bleef stil.
Ze pakte haar telefoon en opende haar bankapp. Ze maakte een deel van het geld dat ze net had ontvangen over naar een nieuwe rekening die ze onlangs bij een andere bank had geopend – voor het geval haar intuïtie haar niet in de steek had gelaten.
Langzaam maar zeker verstomde Alex’ geschreeuw. Lily hoorde de voordeur dichtslaan. Hij was vertrokken. Waarschijnlijk om zich aan zijn moeder te verantwoorden.
Ze had even tijd om na te denken.
Gloria liep als een tijgerin in een kooi door haar appartement.
‘Kun je je dat voorstellen?’ stamelde ze, zoekend naar een harder woord. ‘Dat sluwe meisje heeft haar loonsverhoging voor ons verborgen gehouden. Ze heeft een nieuwe kaart.’
“Dit is schandalig.”
Alex zat op de bank met zijn handen op zijn hoofd.
