Ik ben in therapie gegaan. Ik heb geleerd dat schuldgevoel niet bewijst dat je fout zit, maar alleen dat je bent geconditioneerd om je verantwoordelijk te voelen voor de emoties van anderen. Ik heb mijn leven opnieuw opgebouwd zonder mezelf te hoeven rechtvaardigen.
Tegenwoordig zie ik mijn vader soms in het openbaar, op mijn eigen voorwaarden. Mijn moeder is niet veranderd. En ik verwacht ook niet meer dat ze dat wel zal doen.
Ik heb één essentieel ding begrepen: over grenzen valt niet te discussiëren. Het zijn deuren. Of je respecteert ze, of je blijft buiten.
Als je bent opgegroeid in een gezin waar privacy als verraad werd gezien, onthoud dan dit: je hebt het recht om je terug te trekken om adem te kunnen halen. Een fort bouwen is geen daad van haat. Het is soms een daad van overleven.
